Lumaj wandelt

Intro

Niet echt het mooiste stuk GR, maar als je de volledige GR 5A wil afwandelen, dan hoort dit er ook bij.

Heen en terug

Plaats van vertrek is de Koninklijke Gaanderij in Oostende. Je komt er door vanuit Oostende station de kusttram te nemen richting De Panne.
Plaats van aankomst ligt in Nieuwpoort-stad aan de vismijn. Je bent daar meteen terug bij de kusttram. Reken ruim drie kwartier om terug te reizen naar het station van Oostende.

De wandeling

Tijdens de eerste helft van de wandeling is er ruim gelegenheid voor een natje en een droogje in de talrijke etablissementen langs de dijk. Tijdens de tweede helft is dat niet het geval, behalve aan de Rattevallebrug, maar toen wij daar passeerden was het gesloten. Bij de aankomst in Nieuwpoort heb je terug keuze te over.

De eerste 9 km voeren je gewoon langs onze Belgische kustlijn. Je kunt ofwel op de dijk wandelen, of op het strand – als het getij dat toelaat. Je vindt hier weinig GR-tekens, maar dat is ook niet echt nodig vermits je toch maar de kustlijn blijft volgen.

De Koninklijke Gaanderij biedt een aanblik van vervallen glorie. Het is één van de megalomane projecten waarmee Leopold II destijds van Oostende de koningin der badsteden maakte. De bijna 400 m lange wandelgang verbond het vroegere koninklijke chalet met de ingang van de Wellington paardenrenbaan. Iedereen weet ondertussen dat dit gebeurde met het bloedgeld dat verdiend werd in onze voormalige kolonie. Maar het is een oude zeur die daar moeilijk over doet, want tegenwoordig is onze kust één groot vastgoedproject. Speculatie en geldgewin vieren hier hoogtij, te oordelen naar het aantal verkoopborden aan de fantasieloze appartementenblokken die je passeert …
Ondertussen proberen ze hier naar Amerikaans voorbeeld een Walk of Fame aan te leggen. BV’s en allerlei beroemdheden die op enigerlei wijze iets met Oostende te maken hebben krijgen hun tegel. Zelfs onze onvolprezen Arno ligt er bij.

Het kerkje (eigenlijk is het een kapel) van O.-L.-V. Ter Duinen is een welgekomen afleiding. Je komt het tegen aan het einde van de bebouwing van Mariakerke. Je moet wel even 100 m van je parcours afwijken, maar het is de moeite. Wat je nu ziet, dateert grotendeels uit de 17de eeuw en later. Maar er was al sprake van een kapel op deze plaats vanaf de 9de eeuw. Tot rond 1900 stond het kerkje midden enkele lage vissershuisjes. Het was onder invloed van de grootse promotiecampagne voor Oostende door Leopold II (alweer) dat alles tussen het kerkje en het stadscentrum volgebouwd raakte. Het kerkje zelf bleef gespaard dankzij de inzet van James Ensor en August Vermeylen. James Ensor ligt hier trouwens begraven op het stemmige kerkhof.

Voorbij Mariakerke passeer je het voormalige domein van Prins Karel. Het is nu een provinciaal domein en omvat vooral een stuk van de Atlanticwall, gebouwd door de Duitsers in de wereldoorlogen. Je vindt er nog een 60-tal bunkers, geschutsposten en versterkingen, verbonden door een boven- en ondergronds gangenstelsel. Enkele ervan zijn zichtbaar vanaf de zeedijk waarover je wandelt. De duinenrij die zich enkele kilometer ver uitstrekt is één van de weinige die ontsnapt zijn aan de bouwwoede. Het behoud is voornamelijk te danken aan Prins Karel die altijd weigerde het gebied te verkopen en er op stond dat het militaire complex bewaard bleef.

Bij Middelkerke begint de betonmuur van appartementsblokken terug. De plaats profileert zich nu als stripstad met standbeelden langs de dijk van onze nationale stripfiguren. Je passeert het casino, en aan het einde van de bebouwing doemt de oude watertoren op. Hier neemt de GR 5A afscheid van het strand en begeeft zich in het hinterland. De GR-tekens zijn goed aangebracht zodat ook het volgende gedeelte van de wandeling je moeiteloos naar Nieuwpoort zal leiden.
Eenmaal de huizenrijen voorbij loop je midden in de polders. Voor rustige wandelpaden is hier echter geen plaats meer, alles is geasfalteerd. Het smalle weggetje is geen beletsel voor sluikverkeer dat op deze manier van het hinterland in Middelkerke raakt.
Regelmatig achterom kijkend zie je duidelijk hoe de appartementsgebouwen langs onze kustlijn een betonnen afscheiding vormen tussen het binnenland en de zee. Niet verwonderlijk dat de Zuid-Afrikaanse kunstenaar die tijdens Beaufort 2007 zijn olifanten in Koksijde op het strand plantte, de dieren zeewaarts liet lopen. Het oorspronkelijke plan was om ze uit de zee landinwaarts te laten lopen. Maar de aanblik van onze lelijke kustlijn deed de kunstenaar besluiten ze het land te doen verlaten …

Een paar kilometer verder komen we uit bij de Rattevallebrug over het kanaal Nieuwpoort – Plassendaele. Je steekt de brug niet over, maar volgt rechts het onverharde jaagpad langs het kanaal. Vanaf hier is het gewoon rechtdoor volgen, en je komt uit bij de Ganzenpoot, het sluizencomplex van Nieuwpoort.
De sluizen voorkomen dat bij hoogtij het water het binnenland instroomt. Bij laagtij worden ze geopend zodat het overtollige water het binnenland kan verlaten. Tijdens Wereldoorlog I redde een sluiswachter op die manier het Belgische leger dat zich teruggeplooid had achter de IJzer. De Duitse belegering stond op het punt de laatste weerstand te breken, toen de man er in slaagde een groot gebied blank te zetten door een sasdeur gesloten te houden. De Duitsers werden verplicht zich terug te trekken en een slopende loopgravenoorlog te beginnen …
De GR-tekens zijn hier niet zo duidelijk door de ingrijpende wegenwerken in deze buurt, maar het Koning Albert monument kun je niet missen. Vanaf daar gaat het richting oude Vismijn.