Lumaj wandelt

Intro

Deze morgen togen we per bus naar Zandvliet om in een wijde boog ten noorden van Antwerpen over de GR 12 naar Maria-ter-Heide te lopen. Het werd een wandeling die je kunt onderverdelen in 3 stukken: mooi, oersaai, mooi.

Heen en terug

Bus 772 op de Rooseveltplaats te Antwerpen vertrekt om het uur naar Zandvliet. We namen die van 9.00 u. en waren goed 40 minuten later in Zandvliet. Vandaar nog 1,5 km. stappen naar het aansluitingspunt met de GR 12 bij herberg De Leeuw van Vlaanderen.
Maria-ter-Heide is de plaats op de N1 Breda – Antwerpen waar we deze wandeletappe eindigden. Bus 640 brengt je zelfs op zondag om het uur naar Antwerpen centrum.

De wandeling

Kort na het vertrekpunt stappen we de dennenbossen en meteen ook Nederland in. Pas na bijna 6 km. komen we definitief terug België binnen. Het traject over Nederlands grondgebied loopt door het natuurgebied Markiezaat Brabantse Wal. Net voor een kruispunt van boswegen moeten we onszelf even in de ogen wrijven.  Er draaft een span met een 8-tal sledehonden voorbij. Ze trekken evenwel geen slede (moeilijk zonder sneeuw), maar een quadbike. De motor draaide niet waardoor het vreemde stel geluidloos voorbij gleed. Op de quadbike een normaal uitziende man. Was het een kerstman geweest, we waren minder verschoten. In een flits was de absurde combinatie weer voorbij en uit het zicht.
Iets voor de Belgische grens beginnen we door mooie beukendreven te wandelen. We komen in de Moretusbossen die bij het Ravenhof horen. Het Ravenhof is één van die hoven van plaisantie die in de 18de en 19de eeuw welig tierden tussen Nederland en Antwerpen. Ze waren eigendom van een vrij beperkt aantal rijke Antwerpse families die fortuin maakten in de vorige eeuwen. Het Ravenhof en de streek er rond was aldus in het bezit van de familie Moretus, de drukkersfamilie waaraan Antwerpen het onvolprezen Plantin-Moretus museum overhield. Ravenhof was overigens niet hun enige kasteeloptrekje. De Moretussen bezaten op een bepaald ogenblik zo’n 25 dergelijke optrekjes. Redelijk indrukwekkend.

Ravenhof ligt vlak bij Putte, een echte grensgemeente die gedeeltelijk op Nederlands grondgebied ligt, en gedeeltelijk tot zowel Stabroek als Kapellen behoort. In het Nederlandse Putte ligt Jacob Jordaens begraven. Deze Antwerpse schilder (leerling van Rubens) kwam daar echter niet terecht omwille van bezittingen in de streek. Jordaens had zich in zijn latere levensjaren bekeerd tot het calvinisme, en in het ondertussen terug rooms-katholieke Antwerpen werd er erg moeilijk over gedaan om dergelijke ‘afvalligen’ te begraven in katholieke grond. In het calvinistische Putte kon dat wel, vandaar dat Jacob Jordaens daar zijn laatste rustplaats kon vinden.

De GR 12 loopt rond het Belgische Putte en komt uit bij de antitankgracht die dan over meer dan 1,5 km. gevolgd wordt. Deze (indertijd) 30 m. brede gracht werd einde jaren 1930 aangelegd omwille van de steeds sterker wordende oorlogsdreiging. De gracht verbond de Antwerpse fortengordel en moest een onoverkomelijke hindernis vormen voor de ‘moderne’ tankwapens. Uiteindelijk deed de gracht nooit dienst … de Duitsers kwamen gewoon uit een andere richting. Na decennia lang verwaarloosd geweest te zijn ontstonden  rond de gracht op vele plaatsen unieke natuurgebiedjes, en die worden de laatste jaren in toenemende mate dankbaar in wandelroutes opgenomen.
We volgen de gracht tot bij het (ontoegankelijke) fort Erbrand.

Nu volgt een absoluut saai wandelstuk van ruim 4 km. door de uitgestrekte villawijken van Heide en Kapellenbos. Eentonig rechtlijnige asfaltwegen voeren langs omheiningen met parlofoons en camera’s. Erachter villa’s in alle maten en smaken, netjes op de opritten geparkeerde glimmende terreinwagens van in de uitverkoop staande merken zoals Landrover. De enige beweging komt van af en toe een passerende auto, en uit de schoorstenen kringelende rookpluimen. Verder is het hier doodser en deprimerender dan op een kerkhof in de sahara.

Ter hoogte van de Franse Heide (inmiddels grotendeels omgetoverd in een golfterrein) loopt de GR 12 dan het Klein Schietveld in. Dit was jarenlang een ontoegankelijk militair domein waardoor de oorspronkelijke heide en bosvegetatie redelijk ongeschonden bewaard bleef. Een ware verademing na de duffe villawijken.
De aanhoudende vorstperiode maakt dat we de normaal erg modderige paden in dit gebied relatief makkelijk kunnen bewandelen.
Bij het Fort van Brasschaat maken we terug kennis met de antitankgracht. Het Fort zelf is net als het vorige niet toegankelijk. Het is gepromoveerd tot een vleermuizenparadijs waar meer dan 500 soorten zouden verblijven. Er worden wel regelmatig begeleide bezoeken georganiseerd. Majella nam ooit deel aan zo’n bezoek. Ze zag welgeteld 2 vleermuizen, maar het was niet duidelijk of het ook 2 verschillende soorten waren. Hopelijk had ze gewoon tegenslag en krijgen bezoekers meer ’soorten’ voor hun excursiegeld.

Vanaf het Fort wordt de antitankgracht nog enkele kilometer gevolgd langs de Brasschaatse Bethaniewijk. Uiteindelijk komen we aan de N1 Breda – Antwerpen. Tijd voor de bus naar Antwerpen.