Lumaj wandelt

Grote Route paden zijn een begrip in de wandelwereld. Het gaat over lange afstand wandeltrajecten waarbij de ontwerpers er prat op gaan altijd de mooiste en interessantste plekjes aan elkaar te rijgen.

Maar hoe stap je nu zo’n GR-route? GR paden lopen meestal van punt A naar punt B terwijl de meeste wandelaars liefst vertrekken en aankomen op hetzelfde punt, want dat is nu eenmaal de gemakkelijkste manier om een wandeling te organiseren.
Toch zijn er verschillende manieren mogelijk om GR-routes af te stappen, en die willen we hier even op een rijtje zetten. Let op, dit is geen gedetailleerde handleiding. Er bestaan websites en discussiefora genoeg waarop alle mogelijkheden en alles wat erbij komt kijken van naaldje tot draadje uitgesponnen wordt. Het gaat er ons alleen maar om aan te tonen dat wandelen meer kan zijn dan ergens uit je wagen stappen om er een paar uren later terug in te stappen. We willen met dit overzicht trouwens ook geen afbreuk doen aan deze ’basisvorm’ van wandelen. Het belangrijkste is dat je tevreden bent voor jezelf met wat je doet.

Aparte dagetappes naargelang je er tijd voor vindt

Je kunt GR-routes makkelijk helemaal afwandelen in aparte dagetappes naargelang je er tijd en zin in hebt.
Voorwaarde is wel dat die routes zich binnen redelijke afstand van je thuisbasis bevinden, tenzij je ergens kunt logeren. Als Vlaming is het bvb. niet realistisch om op die manier een GR-pad in het zuiden van Frankrijk te gaan afstappen … behalve als je over privéjet en helicopter beschikt om vlug even over en weer te hoppen.
Hoe lang je dagetappes zijn doet er niet toe. Iedereen bepaalt dat voor zichzelf. Doe je liever maar 10 km. per keer, doe dat dan. Ben je een echt uithoudingsbeest, stap dan 30 à 50 km. per dag. Wat ook je favoriete dagafstand is, en hoe lang een GR-route ook mag zijn, uiteindelijk kun je er altijd in slagen om een volledige route af te stappen in aparte dagetappes. De tijd doet er ook niet toe. Je kunt een paar honderd kilometer afstappen in enkele weken tijd, of je kunt er twee jaar over doen. Wat telt is de persoonlijke genoegdoening om een GR-traject gewandeld te hebben.

• Maak er een luswandeling van

De grootste moeilijkheid bij een GR wandeling is dat je route niet terugvoert naar je vertrekpunt. Je wandelt er altijd verder van weg als je de witrode tekens blijft volgen. Je kunt natuurlijk op een bepaald punt stoppen en gewoon dezelfde weg terugwandelen. Maar boeiend is dat niet echt …
Sommigen lossen dit op door er een luswandeling van te maken. Zorg dat je een gedetailleerde kaart (best een stafkaart) hebt van de streek waar je wil doorwandelen, en stippel zelf een terugkeer-route uit. Hou er dan wel rekening mee dat je gemiddeld dubbel zoveel afstand zal afleggen dan de lengte van de GR-route zelf.
Groot voordeel van deze werkwijze is dat je verlost bent van het logistiek probleem om terug te raken bij je vertrekpunt. Een luswandeling is dan ook ideaal om er met de wagen naartoe te rijden. Op het einde van de wandeling ben je meteen terug bij je wagen. Bovendien hoef je slechts het hoogstnodige voor onderweg mee te nemen. De rest laat je gewoon in de wagen liggen.
Voorbeelden van kant-en-klaar uitgestippelde luswandelingen vind je in de Dagstapper gidsen. Nadeel van die gidsen is dat ze alleen maar stukjes van GR-routes op die manier beschrijven. Bij mijn weten bestaan er geen uitgewerkte beschrijvingen die je toelaten een volledige GR-route door middel van luswandelingen af te stappen. Misschien brengt dit iemand op ideëen?

• Ga samen met anderen die je na de wandeling komen oppikken

Wie deze kans heeft zit gebeiteld. Niet iedereen wandelt graag, maar je kunt er toch altijd een gezamenlijke daguitstap van maken waarbij iedereen aan zijn trekken komt. Je laat je afzetten bij het vertrekpunt van je wandeling, en de anderen gaan er met de wagen vandoor om in de omgeving iets anders te doen (iets bezoeken, shoppen, kayakken, rondtoeren, …). Je spreekt af dat je op een bepaald uur bij het eindpunt van je wandeling terug opgepikt wordt. Met de moderne communicatiemiddelen kan dat allemaal geen probleem zijn.

• Rij met twee wagens (foei!)

Ga je met minstens twee personen samen wandelen, dan zou je elk met één wagen kunnen rijden. Rij met de twee wagens naar het vertrek- of eindpunt, en rij dan samen met één wagen door naar het andere punt. Na de wandeling rij je samen terug naar waar de andere wagen geparkeerd staat. En vervolgens rij je elk apart terug naar huis.
Belachelijk? Inderdaad. Het toppunt van verkwisting en onverantwoord milieugedrag, maar o zo typisch voor de verwende westerling. Vergelijkbaar met fenomenen zoals de man die zijn gazon afrijdt, gezeten op een grasmaaier-tractor, om zich daarna te douchen en een uur op de band te gaan lopen in het gymlokaal …
Ik vermeld de mogelijkheid toch maar omdat er effectief mensen rondlopen (rijden) die op dergelijke manier aan ’sportieve natuurbeleving’ doen.

• Rij met één wagen en één of twee fietsen

Dit is een al heel wat efficiëntere manier, en je kunt het zelfs helemaal alleen doen.
Rij met de wagen naar begin- of eindpunt van je wandeltocht. Haal je fiets uit of van de wagen en rij dan met fiets of wagen naar het andere punt. Op het einde van je wandeling kun je dan altijd terug naar het andere punt.
Om dit te doen beschik je best over een gedetailleerde streekkaart. Je wandelparcours is dikwijls niet zomaar geschikt om er met de fiets of de wagen over terug te rijden. Je moet een zicht kunnen hebben op de wegen in de streek die je met de auto of de fiets kunt berijden. Zorg ook dat je fiets over voldoende versnellingen beschikt als je wandeling zich in heuvelachtig of bergachtig gebied situeert.
Ideaal is natuurlijk dat je het met evenveel fietsen kunt doen als er wandelaars zijn. Op die manier hoef je op het einde van je wandeltocht maar één keer terug te keren naar het vertrekpunt. Heb je die mogelijkheid niet, dan moet er achteraf nog eens teruggereden worden om de achterblijvers op te pikken. Maar met een goede pitstop in de buurt zullen die achterblijvers daar zeker niets op tegen hebben …
Is het de fiets die je op het eindpunt gestald hebt, hou er dan rekening mee dat je nog voldoende energie overhoudt om terug te fietsen. Na een erg uitputtende wandeltocht is het vooruitzicht om nog een tijd te moeten fietsen niet erg aantrekkelijk. Je moet er ook nog wat kunnen van genieten. Dat probleem kun je echter ook oplossen door de fietsverplaatsing in het begin van je tocht te doen. Op het einde van de wandeling ben je dan meteen bij de wagen en hoef je alleen maar de fiets nog op te halen.

• Combinatie wagen en openbaar vervoer

Rij met een wagen naar het vertrekpunt van je wandeling en parkeer die daar. Doe je wandeling en neem bij het eindpunt trein en/of bus om terug te keren naar het vertrekpunt. Of doe het andersom. Parkeer bij het eindpunt en begeef je vandaar eerst met trein en/of bus naar je vertrekpunt.
Deze manier veronderstelt wel dat je op voorhand geïnformeerd bent over de mogelijkheden die het openbaar vervoer kan bieden tussen vertrek- en eindpunt van je wandeling. Mits wat zoekwerk op het internet (zie Heen en terug tips) kun je de mogelijkheden op voorhand uitvissen. Afhankelijk van waar je begin- en eindpunt zich bevinden zijn er misschien zelfs helemaal geen openbaar vervoer mogelijkheden beschikbaar … Dan moet je ofwel een ander traject uitknobbelen (wat langer of korter) of moet je opteren voor de fiets, autostop of een luswandeling.
Onze ervaring leert dat het zeker in Vlaanderen meestal mogelijk is om met het openbaar vervoer ergens te raken. Trein, bus en belbus maken de meeste plaatsen bereikbaar, ook al vergt het soms redelijk wat zoekwerk en voorbereiding. Hou er ook rekening mee dat je verplaatsing met het openbaar vervoer soms nogal wat tijd kan vergen (zeker als er één of meerdere overstappen mee gemoeid zijn).
Sommige trajecten zijn beter geschikt voor deze verplaatsingswijze dan andere. Het eenvoudigste is natuurlijk dat je vertrek- en eindpunt zich op eenzelfde spoor- of buslijn bevinden. Zelfs al moet je één of enkele kilometer buiten je traject stappen, het is altijd de moeite om dit soort situatie te kunnen bewerkstelligen.
Jammer genoeg zul je ook moeten vaststellen dat we in Vlaanderen nogal verwend zijn op gebied van openbaar vervoer. In Wallonië en zeker in Frankrijk is dat al heel wat minder. Maar vermits de afstanden ook groter zijn tussen die plaatsen en je thuisbasis, wordt het ook moeilijker om daar aparte dagwandelingen te gaan doen …

• Heen en terug met openbaar vervoer (en eventueel combinatie met wagen)

Zeker in Vlaanderen en directe omgeving geniet deze verplaatsingswijze onze voorkeur.
In veel gevallen is dit zelfs makkelijker te organiseren dan de vorige manier.
Vanaf de meeste plaatsen vind je over het algemeen één of andere mogelijkheid om naar een centraal punt te treinen of te bussen. Wandel je bvb. in de streek van Ieper en Roeselare, dan kun je die plaatsen vanuit de omliggende streek bijna altijd met openbaar vervoer bereiken. En vanuit die plaatsen kun je dan ook altijd verder met openbaar vervoer.
Maar ook met de wagen is het dikwijls beter om die op zo’n centraal punt achter te laten en begin- en eindpunt van je wandeltocht van daaruit te bereiken met openbaar vervoer. In veel gevallen zal dit makkelijker zijn dan het vinden van een openbaar vervoer verbinding tussen begin- en eindpunt van je wandeling. Bovendien zullen de verplaatsingstijden wellicht ook korter zijn.
Centrale punten zijn meestal steden of grotere gemeenten in de omgeving van je wandelgebied. Een blik op een gewone wegenkaart volstaat om te weten welke trajecten je dan moet opzoeken met het openbaar vervoer.
Besef ook dat openbaar vervoer je vrijer en beter ontspannen laat genieten van je wandeldagje. Je kunt al eens een glas drinken en je kunt al eens in slaap vallen of een boek of tijdschrift lezen … Je loopt (statistisch) minder kans op ongevallen onderweg. Toegegeven, bij openbaar vervoer kunnen vertragingen en gemiste aansluitingen soms de pret bederven, maar met de auto in een file staan aanschuiven is evenmin een pretje.

Meerdaagse etappes

Wie voldoende geoefend is door regelmatig aparte dagetappes te wandelen, gaat er vroeg of laat van dromen om meerdere dagen na elkaar op eenzelfde GR-route verder te stappen. Het idee om op eigen benen dag na dag dichter bij een einddoel te komen, het landschap te zien veranderen, en ondertussen traag te genieten van alles wat je onderweg ziet en tegenkomt, dat is het ultieme genot voor een GR stapper.
Ook als de plaatsen op die GR-route die je interesseert te ver van je thuisbasis verwijderd zijn om er in aparte dagetappes aan te beginnen, heb je geen andere keuze dan ze via meerdaagse wandeltrajecten af te stappen.
Een weekend of een verlengd weekend geeft je al de mogelijkheid om gedurende 2 à 3 dagen een eind verder weg te gaan wandelen. Voor langere periodes moeten echter meestal 1 à 3 weken verlof als wandelvakantie bestemd worden. En voor wie het nog grootser ziet worden 1 tot meerdere maanden onbetaald verlof of pensioentijd aan het wandeltraject besteed.

De gekste combinaties zijn hier mogelijk. We proberen hier een greep te tonen uit enkele mogelijkheden.

• Individueel wandelen zonder bagage

Er bestaan wandelformules waarbij je logies op verschillende plaatsen langs je route kunt reserveren. Je kunt dan telkens in het hotel ontbijten en avondeten, je krijgt een lunchpakket voor onderweg mee, en je bagage wordt tijdens de dag naar het volgende hotel op je route getransporteerd. Soms omvat deze formule ook nog transport van en naar je start- en eindpunt want het is weinig waarschijnlijk dat je hotel precies daar ligt waar je wil vertrekken en aankomen. Alles wat je nog moet doen is wandelen …
Op individuele basis zijn dit peperdure wandelformules, tenzij de financiële kant van de zaak het minste van je zorgen is. Alles is mogelijk voor (veel) geld. Je moet hier toch al vlug voor 1 of 2 personen tussen 100 en 150 Euro per dag rekenen, zeker in onze lokale kontreien. Veel hangt natuurlijk ook af van het soort logies en de culinaire standaarden die je zoekt.
Nog een nadeel van deze formule is dat je ze zelden kant-en-klaar vindt voor de GR-route die je wil stappen. Er bestaan in België en de ons omringende landen wel wat mogelijkheden, maar dikwijls gaat het om lokaal uitgewerkte initiatieven over vaste nauwkeurig uitgestippelde trajecten, en het zijn dikwijls ook nog niet eens GR-trajecten. Je hebt er zelfs met speciaal uitgewerkte GPS-systemen die je onderweg ook nog eens keurig het juiste pad wijzen.
Nadeel is ook dat je over weinig of geen vrijheid beschikt om van je vastgelegde reservatieschema af te wijken. Eens een ongepland dagje rust nemen zit er niet in want dan komen al je volgende reservaties in het gedrang.
Een variant zijn de wandelarrangementen vanuit één bepaalde verblijfplaats. Hier hoeven ze tenminste geen bagagetransport te voorzien, maar het nadeel is dat je vanuit één plaats niet makkelijk dagwandelingen over een min of meer lang GR-traject kunt organiseren.

• Georganiseerd in groep wandelen zonder bagage

Verschillende organisaties (opletten hoe officieel die organisaties zijn als je daar belang aan hecht, kwestie van vergunningen, verzekering, enz …) bieden meerdaagse wandelvakanties in groep aan, en sommigen specialiseren zich zelfs op bepaalde GR-routes. Zo is er een Nederlandse organisatie die regelmatig tochten over de GR 5 organiseert. Ze doen dit telkens op andere gedeelten van de route zodat je zelfs meerdere keren kunt deelnemen om op die manier aanzienlijke stukken van deze bekende route af te leggen. Ze organiseren alles: logies in tenten, gites of hotels al naargelang de mogelijkheden ter plaatse, maaltijden in groep of  individueel, transport van de bagage. Je hoeft de dagetappes zelfs niet in groep af te stappen, maar je kunt het op eigen tempo doen met stops waar je dat zelf liefst wil.
Als je dit soort formule vindt, dan is het alleszins goedkoper dan de individuele formule. Je moet dan wel tevreden zijn met wat minder comfort, want deze tochten zijn eerder op de ‘avontuurlijke’ stapper afgestemd.
Een ander voordeel is dat alles op voorhand voor je uitgezocht en uitgewerkt werd. Dat scheelt een pak voorbereidingswerk. De organisatoren kennen ook de route door en door en zijn op de hoogte van de actuele situatie zodat je onderweg niet voor onvoorziene problemen komt te staan. 
Nadeel is dat je beperkt bent tot de periodes waarop de organisatie de trektochten inricht, en dat is meestal maar één tot tweemaal per jaar. Je maakt ook deel uit van een groep, maar voor wie dit een nadeel vindt is er zelfs binnen deze formule genoeg kans om de betrokkenheid in de groep tot een minimum te beperken.
Vergewis je wel op voorhand van het totaal kostenplaatje. Dikwijls is het transport naar vertrek- en eindpunt van je wandelvakantie niet inbegrepen. TGV, trein of vliegtuig moet je dan nog bijrekenen en zelf organiseren.

• Zelf organiseren en toch zonder bagage stappen

Niets belet je om zelf je meerdaagse wandelvakantie te organiseren.
Hou er rekening mee dat je wellicht heel wat tijd en energie in de voorbereiding moet steken, maar als je dat beschouwt als een deel van de pret vooraf dan heb je dat er wel voor over. En als je er ook nog een pak geld mee kan besparen, dan wordt het zeker de moeite waard.
De mogelijkheden zijn legio.
Je kunt het met de wagen doen, of zelfs met een camper of caravan als je die bezit of huurt.
Sommigen doen dit in groep met familie en/of vrienden waarbij enkelen wandelen en anderen ronddwalen in de streek. Dat is natuurlijk ideaal want dan kun je het zodanig organiseren dat je telkens opgepikt wordt, zonder zware bagage kunt wandelen, en de volgende dag zonder logistieke zorgen aan je volgende wandeletappe kunt beginnen. Logeren kun je telkens op andere plaatsen in de tent, de camper, de caravan, de gite, …
Wil iedereen in je reisgezelschap wandelen, en wil je onderweg toch geen zware bagage sleuren, stippel dan kortere GR-trajecten uit en voorzie (op basis van degelijk kaartmateriaal) een terugkeerroute langs andere paden. Je maakt dan telkens luswandelingen. Je vordert weliswaar niet zo snel op je GR-route, maar je kunt dagelijks op stap en dat is toch het belangrijkste. Alles wat je niet nodig hebt onderweg laat je in de wagen of de camper (liefst geparkeerd op een veilige plaats) of in je gite of hotel. Onnodig te zeggen dat je ondanks je voorbereidingen vooraf toch altijd ter plaatse moet checken of je uitgestippelde route geen onvoorziene problemen oplevert. Hou in bergstreken ook rekening met lokale weersvoorspellingen en negeer geen waarschuwingen. Zorg er ook voor dat altijd iemand weet waar je uithangt en welk traject je volgt. Je weet maar nooit.

• Zelf organiseren en met bagage stappen

Last but not least heb je dan nog de ‘echte’ trekking tochten.
Je begeeft je gepakt en gezakt naar een bepaald vertrekpunt op een GR-route en begint van daaruit aan een meerdaagse trektocht naar een bepaald eindpunt op die (of een andere) GR-route.
Dit soort trekking veronderstelt dat je min of meer gewoon bent om met bagage te wandelen. Je kunt dus best op voorhand wat oefenen met lokale tochten en kortere meerdaagsen. Het veronderstelt ook een degelijke logistieke voorbereiding zowel qua traject als logeermogelijkheden als bagage, eten en kleding voor onderweg. 
De goedkoopste mogelijkheid (maar ook de zwaarste) is om tent, slaapzak, slaapmat, kookgerei en alle andere benodigdheden zelf mee te dragen in een stevige rugzak. Als je dan ook nog wildkampeert (wat niet overal zomaar kan) zal dit zowat de goedkoopste GR-trekking mogelijkheid zijn die er bestaat.
Maar niet iedereen is even avontuurlijk of bereid om continue met 15 à 20 kg. op de rug rond te stappen. Wil je dat toch doen, dan bestaan er tal van websites die de ideale inhoud van je backpack opsommen en becommentariëren. Voor echte freaks telt elk grammetje dat op gewicht uitgespaard kan worden. Maar besef ook dat hoe meer high-tech lichtgewicht materiaal je aanschaft, hoe duurder het allemaal wordt. En als het tegenvalt, dan gebruik je al die dingen wellicht ooit maar één keer.
Probeer het daarom misschien eerst eerder eens met gites of berghutten (of slaaphutten op campings) waarbij je tenminste al geen tentmateriaal en slaapmatten moet meesleuren. Er bestaan ook lijsten van goedkopere logeermogelijkheden (bvb. in de Ardennen) die regelmatig up-to-date gehouden worden. Hoe je het ook aanpakt, voorbereiding vergt het alleszins. En een goede conditie ook …

• Klassieke trekkings kun je steeds minder spontaan doen

Tot slot nog een opmerking voor al wie ervan droomt om ooit de ‘klassiekers’ onder de GR-paden af te stappen. We denken hier aan bekende namen zoals de GR 5 door de Franse Alpen, of de GR 20 door Corsica … (er zijn er nog andere ook)
Door het succes van hun bekendheid wordt het op die routes steeds noodzakelijker om alles zorgvuldig en lang op voorhand te plannen en vast te leggen. Reservaties van overnachtingsplaatsen, melding van je route, betalen op voorhand, aanschaffen van passen, bijhouden van overnachtingstickets, controles onderweg, … Het wordt er allemaal niet eenvoudiger op en de spontaneïteit die juist deel uitmaakt van dergelijke trektochten raakt alsmaar verder zoek.
Hou je aan die spontaneïteit en je vrijheid, zoek dan bij voorkeur iets minder bekende routes op. Er zijn tal van routes te vinden die minstens even mooi en spectaculair zijn, alleen dragen ze een iets minder bekend ‘GR nummertje’. Wil je toch absoluut met dat ene nummertje kunnen pochen, dan moet je er ook de tol van de bekendheid bijnemen, en die is niet altijd even aangenaam. Ofwel wordt het buiten verhouding duur door alle organisatorische aspecten die er aan vastzitten, of je krijgt te maken met overvolle berghutten, rommel, afval, stinkend en/of verstopt sanitair, dure bevoorrading … de verhalen stapelen zich op.
Iemand die regelmatig beklimmingen op de Mont Blanc begeleidt (eigenlijk een stevige trekking eerder dan een technisch klimexploot) vertelde ons ooit dat hij gruwt van de omstandigheden waarin dat de laatste jaren gebeurt. In het hoogseizoen lijkt het bijna alsof er processies naar de top stappen. En dat terwijl er zoveel andere bergen te vinden zijn waar je misschien een paar honderd meter lager al op de top staat, maar waar de inspanning minstens evenveel waard is, en in veel betere en aangenamere omstandigheden tot een goed einde kan gebracht worden. Maar voor de meesten schijnt alleen het woord ‘Mont Blanc’ iets te betekenen …

‘Schoonheid is overal te vinden, je moet het alleen maar willen zien’.

Nog veel plezier gewenst op je GR wandeltochten !