Lumaj wandelt

Intro

Donkere wolken, voortgejaagd door een stevige wind. Het weerbericht geeft toch overwegend droog. Ideaal weertje om een frisse neus te halen en alle muizenissen uit je kop te laten waaien.

Heen en terug

We vissen uit hoe we in Baasrode kunnen komen. Trein van Antwerpen naar Mechelen, daar overstappen naar Dendermonde (richting Kortrijk). Dan nog een kort stukje bus. Het is doenbaar in anderhalf uur.

Voor de terugkeer namen we in Temse de trein naar Sint-Niklaas, en vandaar kon het verder naar Antwerpen.

De wandeling

We staan in Baasrode net voor de middag. Tijd genoeg om nog geen 20 km af te stappen … als het maar droog blijft.
De kerk ligt vlak aan de Schelde. Het voetveer dat ons naar de overkant moet brengen, vertrekt naast de kerk.
Alles is hier nog ondergedompeld in zondag(middag)rust. Het veer zelf ligt er onbewogen en onbemand bij. Volgens de uitleg moeten we hier op een belknop duwen om te verwittigen dat we overgezet willen worden. Er zou dan een lamp oplichten, maar dat hebben we niet zien gebeuren. Enfin, wachten maar …
Baasrode zou al bestaan hebben sinds de vroege Middeleeuwen. Het plaatsje had zijn succes te danken aan het feit dat het vanuit Antwerpen op één dag per zeilschip te bereiken was. Daardoor werd Baasrode een bekende pleisterplaats op de belangrijke verkeersader die de Schelde altijd geweest is. We staan er niet meer bij stil dat zeilen, zelfs op binnenwateren, ooit het enige alternatief voor roeien of slepen was.

Plots daagt een fietser op. De man draagt een overall, en ja hoor … het is de veerman. De bel heeft gewerkt. Het veer wordt vlot gestart en in een mum van tijd staan we aan de overkant. Een fietstoerist neemt onze plaats in. We wandelen nu een gans stuk stroomopwaarts over een geasfalteerd jaagpad. Af en toe flitsen enkele fietstoeristen ons voorbij. Wandelaars komen we niet tegen. Bijna aan Moerzeke verlaten we de Scheldedijk. Een eenzame taverne lijkt te mooi om waar te zijn. Een lekkere verse soep en een koffie kunnen we wel gebruiken.
We bevinden ons nu ter hoogte van Moerzeke. De GR5A voert ons niet het centrum in, alhoewel dat toch de moeite schijnt te zijn. Het dorp gaat ook prat op een beroemde inwoner: priester Edward Poppe, zalig verklaard in 1999.

De route voert verder door landerijen. In feite snijden we een grote Scheldebocht af. De paden zijn hier meestal onverhard. Het is mooi wandelen, alleen met de wind, de voortjagende wolken, en af en toe een zonnetje dat net de kans krijgt om er door te priemen.
Een paar kilometer verder staan we weer bij de Schelde. Nog een kilometer volgen we het jaagpad, en dan staan we bij het volgende voetveer: dat van Mariekerke. Hier geen drukknoppen, maar een plaat die je moet neerlaten zodat ze aan de overkant zien dat er iemand overgezet wil worden. Ook dit systeem werkt.
Mariekerke bezit een lieftallig kerkje aan de waterkant met de onmogelijk te onthouden naam: Onze-Lieve-Vrouw-ten-Hemel-Opgenomen, een ganse mondvol.

We verlaten nu de Schelde en wandelen het dorp uit langs de hoofdstraat. Ze hebben hier een vissersmuseum dat herinnert aan de tijd dat ook de Schelde ooit een bron van vis was. De vissers hadden kleine winkeltjes in het centrum om hun vangst van de dag aan de man (of vrouw) te brengen.
Wat ook typisch blijkt te zijn in deze streek zijn de knotwilgen. Met de wissen werden manden gevlochten. Onderweg komen we een ouder echtpaar tegen dat de gebundelde wissen komt inspecteren. Ze staan te drogen om later gebruikt te worden door hobbyisten die dit oude ambacht proberen levend te houden.

Na Mariekerke komt Branst. Het is goed dat de route niet enkel door de villawijken voert, maar ook door de sociale woonwijken. Een bewijs dat zelfs tot in deze kleine dorpen een integratiemix nagestreefd wordt.

Bij het verlaten van Branst raken we ons pad kwijt. We hebben wellicht een GR-teken gemist, en lopen bijna 2 kilometer langs paardenweiden. Als algemeen verschijnsel kan dit tellen. Overal in Vlaanderen wordt landbouwgrond in toenemende mate ingepalmd door deze luxehobby. Runderen en varkens worden netjes binnen gehouden in industriële stallen, en de boer is tevreden dat stadsmensen veel geld betalen voor weidegronden die er toch maar ongebruikt bij blijven liggen. Alleen zijn die paarden veel meer op hun privacy gesteld want nu prijken overal bordjes ‘Streng verboden toegang’ en ’Privaat eigendom’. Alsof we er ook maar zouden aan denken zo’n weide in te lopen …

We komen bij de Oude Schelde. Zoals de naam het zegt is het een oud stuk Schelde dat in de 14de eeuw door verzanding afgesloten raakte. De rivierbedding verlegde zich en sindsdien beschikken ze hier over een 6 km. lang visgebied. Over de volledige lengte staan vissershutjes (allemaal mooi donkergroen geschilderd) en kun je niet echt tot bij de rand van de rivierarm komen. Ons pad blijft dan ook altijd een stuk van het water weg. De andere kant van het pad is eveneens afgesloten. Daar zijn jachtgebieden ingericht.

We passeren het domein van het kasteel van Marnix van Sint-Aldegonde. De huidige bewoners zijn nog afstammelingen van deze illustere figuur en proberen zijn nagedachtenis levend te houden, o.a. door geleide bezoeken aan het kasteel.
Filips van Marnix van Sint-Aldegonde is een 16de-eeuwse humanist die vooral bekend werd door zijn kortstondig burgemeesterschap van Antwerpen. De man had nochtans weinig of niets met Antwerpen te maken. Hij was wel een vertrouweling van Willem van Oranje voor wie hij talloze opdrachten uitvoerde. Eén van die opdrachten was de uitbouw van Antwerpen tot een bruggehoofd van het opstandige Noorden tegen de Spaanse overheerser Philips II. Deze stuurde echter Alexander Farnese die na een beleg van 13 maanden de stad tot overgave dwong. De diplomaat Marnix tekende op 17 augustus 1585 de overgave van Antwerpen te Beveren-Waas. Mechelen en Brussel waren eerder al gevallen.
De val van Antwerpen betekende meteen het einde van de vooraanstaande economische en culturele rol die de stad al eeuwen vervulde. Duidenden inwoners hadden ondertussen het zekere voor het onzekere genomen en waren uitgeweken naar het Noorden, daarmee de grondslag leggend voor de ontwikkeling van het rijke Nederland.
Ook Marnix ging in ballingschap. Hij overleed uiteindelijk in Leiden, 58 jaar oud, doch niet zonder (volgens sommige bronnen) eerst nog het Wilhelminus gemaakt te hebben.
Antwerpen is ook deze donkere periode weer te boven gekomen. Marnix werd vergeven en zelfs niet vergeten. In 1880 werd de Marnixplaats naar hem genoemd, en in 1919 werd ook nog een Sint-Aldegondiskaai ingehuldigd.

Na als inwoners van Antwerpen terecht wat aandacht besteed te hebben aan deze belangrijke figuur, zijn we ondertussen aanbeland in Bornem. We lopen even tot bij de O.-L.-Vr. kerk voor een natje en de aankomst van de wielerwedstrijd Kuurne – Brussel – Kuurne.

De laatste kilometers brengen ons nog langs een stuk van de Oude Schelde, waarna het richting Brug van Temse gaat.
Aan de overkant staan we in Temse zelf. Het treinstation ligt een paar honderd meter verder.
Temse – Sint-Niklaas, Sint-Niklaas – Antwerpen. Home sweet home, al zag het er door Marnix wel even wat slechter uit …