Lumaj wandelt

Intro:

Zaterdag 28 febr. 2009 nog maar eens een stapje gezet op de GR 565.
Het werd een wandeling die je in 2 stukken kunt opdelen. Deel 1 is oersaai en kun je je beter besparen. Deel 2 is dan weer de moeite waard en toont je wat de Kempen ooit moeten geweest zijn: een uitgestrekt landschap van bossen en heide.
Dat de streek rond Kasterlee de moeite waard moet zijn wordt bevestigd door de grootse voorbereidingen die aan de gang zijn voor een georganiseerde wandeltocht. De hoeveelheid hout in de streek moet minstens verdubbeld zijn door een woud van erg opvallende richtingaanwijzers voor de verschillende wandelafstanden die op het programma staan. Zelfs splitsingen 50 m. verder en kruisingen met rijwegen worden aangekondigd. Toch vonden we een putje in de weg dat helemaal niet aangekondigd was. Gevaarlijk! Misschien moeten organisatoren van dergelijke wandelevenementen eens uitkijken naar een discreter soort aanduidingen. De schoonheid van alles waar ze de wandelaars willen laten van genieten wordt net teniet gedaan door die grote opvallende wegwijzers die overal je gezichtsveld ontsieren.

Heen en terug

Turnhout bereiken mag geen probleem zijn. Vanuit Antwerpen zijn er minstens om het uur treinen of bussen. Deze keer namen we de trein met een weekendticket (heen Turnhout, terug vanuit Geel). Het is 55 min. sporen naar Turnhout.
Het station van Turnhout ligt op ongeveer 500 m. van de Grote Markt waar onze wandeletappe start.
We eindigen in Kasterlee bij Keeses Molen op de drukke N19 (Turnhout – Geel). Er is een bushalte vanwaar lijn 490 je (om het uur op zaterdag) op goed 10 min. tot aan het station van Geel brengt. Vandaar brengt een trein je op 45 min. naar Antwerpen.

(klik op de foto voor de volledige reeks op Picasa)

De wandeling

Zoals gezegd is het eerste deel van deze tocht bepaald saai te noemen.
Vanaf de markt van Turnhout gaat het bijna rechtdoor in zuidelijke richting tot op de Ring. Daar stap je dan het Stadspark in waarna je in de Parkwijk terecht komt. Het is een oudere sociale woonwijk waar duidelijk werk aan de winkel is om de behuizing aan te passen aan de huidige vereisten van energiebesparing en isolatie. Aan de woontorens werd reeds gewerkt, maar de laagbouw met zijn enkele beglazing schreeuwt om renovatiewerken. Hier en daar zie je dat de bewoners zelf isoleerplaten tegen de vensters plaatsten. Het maakt er de aanblik nog mistroostiger op, maar beter dat dan onbeperkt geld blijven schenken aan de Electrabel’s van deze wereld.
Eventjes passeren we langs het riviertje de Aa. We kennen de naam als een populaire opgave in kruiswoordraadsels. De helderbruine kleur van het water is niet meteen wat je verwacht van een idyllisch klaterend beekje.

Na de Parkwijk is het de beurt aan de onvermijdelijke villawijken rond de stad. Op de kaart in de topogids (daterend van 1991) is nog niets te merken van deze bebouwing. Dat betekent dat dit gebied op nog geen 20 jaar volgebouwd werd. Ook de oorspronkelijke route is daardoor verlegd geworden en volgt nu grotendeels de spoorweg tot voorbij de E 34 autosnelweg. De bewegwijzering is echter duidelijk genoeg en geeft je geen kans om verloren te lopen.

Bij de autosnelweg maken de villa’s plaats voor industrieterreinen. We zijn nu al bijna 5 km. verder en kunnen alleen maar vaststellen dat de zuidkant van Turnhout absoluut te vermijden wandelgebied is.
Ook verder verbetert het er niet op. Plaatsjes die op de kaart nog als gehuchten aangeduid staan zijn allemaal veranderd in uitwaaierende fantasieloze wijken: Zeverdonk, Leiseinde, Winkel … Nergens raak je buiten de alomtegenwoordige bebouwing, en je raakt ook maar niet af van het beton en asfalt.

De situatie begint pas na 10 km. te verbeteren als de tocht het bosgebied De Balderij binnengaat. We beginnen de bosrijke Kempen terug wat te herkennen. Het valt op dat we de afsluiting van een militair domein volgen. Dat is dan ook waarschijnlijk de verklaring dat dit gebied nog redelijk bewaard gebleven is.
Wat verder passeren we bij Opstal (gemeente Tielen) een kazerne van de para’s. De stoere rambo’s blijven evenwel onzichtbaar. Het is weekend en dan wordt ’s lands belang best gediend bij moeder en de kinderen.

Volgend onderdeel van de wandeling is het domein ‘Hoge Rielen’. Vroeger was hier een Britse militaire basis gevestigd, maar in de jaren 1970 werd het omgetoverd tot een 250 ha. groot centrum voor jeugdvorming en kampeeractiviteiten. Zelfs in dit kalme seizoen valt er hier redelijk wat activiteit te bespeuren. Kinderkreten zijn nooit ver weg en plots zien we zelfs een paar konijnen tussen de bomen wegrennen. Gelukkig zijn we geen jagers want het blijken verklede kinderen te zijn die opgaan in één of ander spel. Mooi om zien.
Midden in dit domein komen we zowaar bij een stukje heide. Je zou bijna vergeten dat al die bossen hier aangeplant zijn in de tijd dat de steenkoolmijnen veel hout nodig hadden. De oorspronkelijke heide verdween daardoor bijna overal. Hier doen ze nu het omgekeerde. De dennebomen worden gerooid en de humuslaag wordt verwijderd. Bevrijd van die laag beginnen de taaie heidezaden terug te kiemen en hocus pocus, er verschijnt terug prachtige heidevegetatie. Ongelooflijk dat die zaden hun kiemkracht meer dan een halve eeuw kunnen behouden!

We steken na dit domein de N123 (Kasterlee – Lichtaard) over en komen in het Koningsbos. Nog meer dan in Hoge Rielen maken we in dit gebied kennis met de zandduinen die hier lang geleden gevormd werden. Met zijn 40 m. is de  ‘Hoge Mouw’ de hoogste in de streek.
In de lagere gedeelten tussen deze duinen werden vroeger vennen gevormd. De Behekste Poel is zo’n kleine plas die vlak naast een wandelpad ligt. Op het eerste zicht is dit een kleine en onopvallende donkere modderachtige poel, maar in vroeger tijden was dit een behekste plek. Je kunt je perfect indenken dat bij nacht en ontij allerlei ongure geesten opborrelden uit het water om de argeloze (meestal dronken) voorbijganger de stuipen op het vege lijf te jagen. Een loshangende tak die je bijna ongemerkt eventjes aanraakt wordt dan al gauw een eng griezelig knokerig aanvoelend monsterlijk gedrocht waarmee je een strijd op leven en dood moet uitvechten. Gelukkig voor die arme drommels was er dan een pastoor die met liters wijwater klaarstond om hen voor het alomtegenwoordige kwaad te behoeden.
Met de ‘Kabouterkensberg’ blijven we in dezelfde fantasiesfeer, maar dan voor kinderen en dus heel wat onschuldiger. Een dankbaar onderwerp zijn de ‘wandelende’ bomen boven op deze duintop. Door de erosie komen de wortels van de hoogste dennen bloot te liggen. Het zand spoelt er tussen weg en om zijn houvast toch maar te behouden doet de boom zijn wortels naar beneden terug dieper de grond ingroeien. Zo ontstaan bovengrondse wortelcomplexen die ideaal zijn voor kabouters en allerhande fantasiewezens om er zich tussen op te houden.

Net toen we bijna volledig alle voeling met de werkelijkheid verloren hadden stonden we plots bij de drukke N 19 (Turnhout – Geel) en doemde Keeses Molen voor ons op. De molen is meteen weer ons aanknopingspunt met Antwerpen waarnaar we van hier uit terugkeren. Keeses Molen stond rond 1650 namelijk in Antwerpen-Dam, werd in 1845 verhuisd naar Heist-op-den-Berg, en nog later in 1922 naar Kasterlee om een hier omgewaaide molen te vervangen. Enkele tavernes maken dit een aangename plaats om op de bus te wachten.