Lumaj wandelt

Opmerking 14/2/2012:
Om een einde te maken aan de ongecontroleerde toevloed van GR tracks op allerlei websites, besliste de Vlaamse Groteroutepaden organisate om op de vernieuwde website zelf de tracks van de Vlaamse GR paden vrij beschikbaar te stellen. De reden is vooral dat foute en onbetrouwbare tracks negatieve publiciteit zijn voor de GR paden. Op die manier is het moeilijk om een kwalitateitsimago te handhaven.
Voortaan onderhouden ze zelf de GPS tracks en bieden ze een betrouwbare en kwalitatief gegarandeerde bron voor hun wandelroutes. Een beslissing die we alleen maar kunnen toejuichen, en die tegemoet komt aan de opmerkingen die in dit artikel geformuleerd werden.

Een heikel onderwerp ...

We weten dat GR trajecten in toenemende mate ook als GPS tracks 'vrij' op het internet te vinden zijn. Afgezien van de vraag of dit alles correct is, wilden we toch enkele kanttekeningen plaatsen bij het gebruik en de betrouwbaarheid van die ''GR tracks''.

Een verwittigd gebruiker is er immers nog altijd twee waard? Of is het een gebruiker die niet wil verloren lopen?

Het valt op dat GR organisaties (bvb. Vlaanderen, Wallonië, Nederland, Frankrijk) niet zomaar geneigd zijn hun trajecten onder de vorm van GPS tracks gratis ter beschikking te stellen. Ze hebben daar zonder meer gelijk in.

Stel je voor dat het in mekaar steken, documenteren en onderhouden van GR wandelpaden heel wat tijd, werk en inzet vereist van een legertje medewerkers en vrijwilligers. En zelfs al gebeurt dat meestal kosteloos, toch zijn er ook financiële middelen nodig om dat alles te omkaderen, te organiseren, te promoten en draaiende te houden.
Die financiële middelen komen uit lidgelden, verkoop topogidsen, kaarten, CD-ROMS, georganiseerde GR tochten, subsidies (?) ....
Het zomaar mogelijk maken om GR trajecten als GPS tracks kosteloos ter beschikking te stellen, betekent als GR organisatie dat je een deel van je mogelijke inkomsten verliest.

Naast het inkomstenaspect bestaat ook nog zoiets als auteursrechten, copyrights en merkenbescherming.
Het 'GR' merk en logo behoren toe aan de GR organisatie, en de producten die ze onder die naam 'produceren' en 'verkopen' mogen niet zomaar gratis door anderen aangeboden worden, zonder dat daarvoor eerst toestemming verkregen wordt. Tenzij juridische experts ons kunnen vertellen dat er helemaal geen bescherming bestaat voor GR routes ...

Jammer genoeg bestaat er maar weinig respect en begrip voor het werk van anderen.
Wie even googelt op het internet zal al vlug verschillende websites vinden waarop GPS tracks van GR trajecten en wandelingen zomaar beschikbaar gesteld worden.

In de meeste gevallen zijn dat verzamelsites waarop gebruikers hun tracks kunnen plaatsen, om ze dan door anderen te laten downloaden. Soms is dat gratis, al of niet mits registratie op de site, maar dikwijls wordt ofwel een lidgeld gevraagd om gebruik te kunnen maken van de diensten van de website, of dient een bijdrage betaald te worden voor de track die gedownloaded wordt. Die gelden gaan over het algemeen naar de website beheerders, niet naar de auteurs van de tracks. Bijna altijd wordt op die websites ook vermeld dat de beheerders ervan uit gaan dat de leden met de tracks die ze beschikbaar stellen geen auteurs-, copyright-, of andere rechten van derden mogen schenden. Zou dat wel gebeuren, dan behouden ze zich het recht voor om die informatie te verwijderen, en is het de gebruiker die verantwoordelijk is voor een eventuele overtreding. Op die manier wassen ze hun eigen handen in onschuld.

Er bestaan uiteraard ook individuele websites die tracks beschikbaar stellen. We vonden zelfs een website die er prat op gaat bijna alle Nederlandse LAW's (GR's) onder die vorm te kunnen aanbieden, of tenminste te kunnen vertellen waar ze wel gevonden kunnen worden. Er wordt fijntjes bij vermeld dat ze dat doen omdat de Nederlandse GR organisatie haar tracks wel toont, maar het niet mogelijk maakt om ze gratis te downloaden ... Eigenlijk is dit hetzelfde als zeggen: normaal kun je deze muziek via de officiële kanalen niet gratis downloaden, daarom veroorloven wij ons om zelf die muziek toch gratis ter beschikking te stellen. In het muziekwereldje wordt (niet zonder reden) alsmaar strenger tegen dit soort praktijken opgetreden. Jammer genoeg zijn GR organisaties niet zo machtig en rijk als muziekuitgeverijen, of hebben ze zelfs helemaal niets in te brengen tegen dit soort praktijken ...

Wat België betreft is het aanbod (voorlopig nog?) heel wat kleiner. Toch kunnen ook hier verschillende GR trajecten onder de vorm van GPS tracks gelocaliseerd worden. Zo is bvb. het GR 12 gedeelte tussen Bergen-op-Zoom en Brussel volledig beschikbaar, compleet met tracks, waypoints, foto's én routebeschrijvingen. De maker heeft er ongetwijfeld heel wat werk in gestoken ... Waarom? Dat is een vraag waar alleen de auteur van de tracks een antwoord kan op geven.

Of het nu juridisch correct of niet correct is om GR routes als GPS tracks buiten de GR organisaties beschikbaar te stellen via internet, daar kunnen wij ons niet over uitspreken. We zijn geen juristen ...
Wel vragen we ons af wat nu het nut is van die GR tracks indien men er toch gebruik wenst van te maken?

We zegden het al in de inleiding van deze rubriek: wandelen alleen op basis van een GPS track, is als rondlopen als een kip zonder kop.
De meeste GPS wandelingen die via het internet beschikbaar gesteld worden, bevatten enkel de wandeltrack. Het zijn uitzonderingen die de moeite doen om ook routepunten, routebeschrijvingen en informatie (zoals foto's of wetenswaardigheden) aan de track toe te voegen. De track is makkelijk genoeg te registreren met een GPS toestel, daar hoef je niets voor te doen, tenzij de wandeling af te stappen. Maar er betekenisvolle informatie aan toevoegen, dat vergt heel wat werk, en daar lijken de meesten niet in geïnteresseerd te zijn (ofwel uit gebrek aan kennis, ofwel omdat het teveel moeite is).
Een GPS track op zichzelf is alleen maar een verzameling van geografische punten aan de hand waarvan het GPS systeem je middels lijntjes, pijltjes en biepjes de juiste weg laat volgen. Een track bevat geen enkele informatie over bezienswaardigheden en plaatsen onderweg, achtergrond informatie, mogelijke stopplaatsen voor een natje / droogje, bevoorradingsmogelijkheden, enz ... Dit soort info kan wel onder vorm van waypoints naast het trackbestand toegevoegd worden, maar dan moet iemand wel de moeite doen om het er in te stoppen.
Maar misschien is wandelen met enkel een GPS track voldoende voor sommigen. Wie puur wil stappen en gewoon genieten van wat onderweg te zien is, die heeft wellicht zonder meer voldoende aan een GPS track.

Wie rondwandelt met enkel een GPS track als begeleiding moet dan wel weten dat hij/zij zichzelf erg afhankelijk maakt van dat toestelletje. Het geloof in de technologie mag dan grenzeloos zijn, een GPS zal echter nooit onfeilbaar zijn. Dat heeft niet enkel met batterijen, satellietontvangst en defecten te maken, het kan ook zijn dat je track niet in de goede richting staat, of dat het aantal punten waaruit de track bestaat te groot is voor je toestel, of dat er niet voldoende geheugen beschikbaar is, ... typisch van die problemen die alleen maar anderen overkomen. Probeer toch maar voor een (papieren) kaart en/of een gedrukte routebeschrijving te zorgen.

Voor wie ook technologisch zeker is van zijn stuk, blijft dan nog de vraag: is de track die ik van het internet gedownloaded heb wel betrouwbaar?
We namen de proef op de som en hebben een paar - door ons gekende - GR tracks 'bekeken'.
Zo vonden we bij een track de (eerlijke) bekentenis van de maker dat hij wel even verloren gelopen was bij het volgen van de GR tekens. De track bevatte inderdaad over een groot gedeelte een fout parcours. Er waren echter nog meer onnauwkeurigheden in de track. Net alsof de route alleen maar langs 'officiële' paden liep. Een belangrijke weide doorsteek was daardoor niet correct in de track opgenomen. Door de foute info in de track lijkt de correcte GR route ons heel wat van zijn aantrekkelijkheid in te boeten. De maker nam alleszins niet de moeite om zijn track achteraf te corrigeren. Wie deze track download en ze wandelt als 'GR-traject' (zoals de titel ervan beweert) komt alleszins bedrogen uit.
Soms zijn er ook routewijzigingen in een GR traject. We vonden een track die door de maker zelf ingegeven werd (hoed af voor het werk), vervolgens gewandeld, en vervolgens gepubliceerd als GR track. De ingegeven track hield echter geen rekening met een routewijziging die inmiddels in het parcours doorgevoerd werd. De maker had dat terplaatse wel geconstateerd, maar was toch de oude route blijven volgen. Gelukkig was die nergens onderbroken en was het mogelijk ze te wandelen. Ook deze track werd gepubliceerd als GR track ... alhoewel ze dus niet de juiste info bevatte. Het moet wel gezegd dat ook hier de maker er op wees dat zijn track niet echt de meest recente GR-versie voorstelde.
Belangrijk is dat na enkele voorbeelden blijkt dat wat onder de noemer GR track gepubliceerd wordt, niet noodzakelijk een correcte GR track voorstelt! In de twee voorbeelden die we citeerden gaven de makers zelf aan dat er wat schortte, maar is dat ook het geval met de andere tracks waar gewoon geen enkele opmerking bij staat? Het lijkt ons alleszins riskant om zomaar een track ter plaatse te stappen zonder eerst de juistheid ervan te verifiëren ... Na op die manier enkele juiste tracks van eenzelfde auteur 'meegemaakt' te hebben, kun je misschien beslissen dat die maker voldoende betrouwbaar is, en het er op wagen zijn/haar tracks te gebruiken.

En tenslotte: wat met de 'houdbaarheidsdatum' van de gepubliceerde tracks?
Een GR track die in 2007 geregistreerd werd lijkt minder betrouwbaar dan een track van hetzelfde traject die nog maar 2 maanden geleden opgenomen werd. Uiteraard heeft dit te maken met mogelijke routewijzigingen. Maar het zou ook kunnen dat het bestandsformaat een oudere versie betreft. Hoe ouder de track, hoe belangrijker het is de track alleszins eerst in je GPS programma op PC te openen, en hem ook over te laden op je GPS zelf om zeker te zijn dat zich geen problemen stellen.

Onze conclusie:

Je kunt ook van (steeds meer) GR trajecten tracks vinden op het internet.
Beslis je die te gebruiken, doe het dan altijd in combinatie met ook papieren kaart- en/of routebeschrijvinginfo.
Hoe meer randinfo bij een track geleverd wordt (waypoints, routebeschrijving, info, ...) hoe meer kans je hebt dat de maker iemand is die er ernstig mee bezig is en ernaar streeft zo correct mogelijke info te verstrekken.
Vind je iemand bij wie je tracks kunt downloaden, verifieer er dan altijd eerst enkele (misschien door vergelijking met trajecten die je zelf al kent) vooraleer er van uit te gaan dat de track-info van die 'auteur' echt betrouwbaar is.
En tenslotte: kijk naar de datum! Hoe recenter, hoe betrouwbaarder (wellicht).