Lumaj wandelt

Er bestaat in het GPS wereldje nogal wat verwarring tussen de woorden 'route' en 'track'.
Meestal worden beide termen door mekaar gebruikt. Maar afhankelijk van wat je precies wil doen met je GPS is er wel degelijk een groot verschil tussen een route en een track.

Wat is een route?

Om het heel eenvoudig uit te leggen moet je eens even niet aan een wandel GPS denken, maar aan een typische auto GPS - het schermpje dat je in de wagen gebruikt om van punt A naar punt B geleid te worden. Het woord 'leiden' is hier erg betekenisvol.
Hoe werkt een GPS in je auto? Simpel voorgesteld berekent de GPS je huidige positie met behulp van de satellieten. Het toestel weet op die manier waar je bent (punt A). Vervolgens voer je een adres in waar je heen moet (punt B). Dat adres kan honderden kilometers van je huidige positie verwijderd zijn ... Meer hoef je niet te doen. De GPS software zal zelf een weg uitstippelen en je met de nodige instructies van punt A naar punt B leiden.
Het is dus de GPS die zelf de weg voor je uitstippelt en je naar je bestemming 'leidt'. De GPS doet dat met behulp van de kaartinformatie waarover hij beschikt. Meestal is dat een kaart met enkel berijdbare autowegen. De kaart bevat ook informatie over toegelaten rijrichtingen en type wegen (autoweg, gewestweg, tolweg, ...). Daardoor kun je meestal ook opties instellen: de snelste weg volgen (snelwegen volgen), de goedkoopste weg volgen (tolwegen vermijden), de kortste weg, ... Je kunt eventueel ook tussenpunten invoeren. Bij het uitstippelen van de te volgen weg zal de GPS je dan via die tussenpunten sturen.
De punten die je in de GPS invoert worden ook wel eens routepunten, waypoints of wegpunten genoemd.
Definieer je enkel een begin- en een eindpunt op een afstand van 100 km. van elkaar, dan beslist het GPS systeem volledig autonoom hoe het je van begin- naar eindpunt leidt. Je kunt hoogstens een paar opties zelf instellen.
Hoe meer tussenpunten je definieert, hoe meer je het GPS systeem verplicht een door jezelf opgelegde weg te volgen. Maar nog altijd geldt dat tussen die punten de GPS zelf bepaalt hoe er gereden wordt.

Dit systeem van geleiding van punt naar punt wordt een 'route' genoemd. Een route is een verzameling van punten waartussen de GPS zelf bepaalt hoe je van het ene naar het andere gaat.

Ook kenmerkend voor een route is dat ze afhankelijk is van de beschikbare kaartinformatie.
Voor het uitstippelen van een route baseert de GPS zich op de weginformatie die beschikbaar is op de aanwezige kaart. Welke informatie dat ook is, de GPS zal je nooit gewoon de natuur insturen, maar altijd een traject samenstellen over wegen.
Beschikt je GPS enkel over een autowegenkaart, dan kan het toestel enkel gebruik maken van de daarop aangeduide autowegen om je van het ene naar het andere punt te leiden. Kent je GPS ook de fiets- en/of wandelwegen, dan kan het toestel je vragen hoe je van A naar B wil. Enkel via autowegen, via fiets-, wandel-, of alle wegen? Maar om fiets- en wandelwegen te kennen moet je GPS al over veel gedetailleerdere kaartinfo beschikken dan een traditionele auto GPS. Meestal heb je dan topografische of stafkaarten nodig. En dan komen we bij de wandel GPS systemen terecht waarvoor dit soort kaarten beschikbaar zijn.

Maar zelfs op topografische kaarten houdt de GPS enkel rekening met wat er op staat. Een GR pad durft je al eens midden door een weide sturen, of laat je een riviertje pootjebadend oversteken. In zo'n gevallen berust het GR pad op afspraken tussen de GR organisatie en de eigenaar van de weide of het bos. Het gaat dan niet om 'officiële' wandelpaden die op de kaarten ingetekend zijn. Als de kaart die 'private' paden niet kent, dan kan het GPS toestel je er ook niet langs leiden.
Je moet altijd voor ogen houden dat de GPS zich enkel kan baseren op de in zijn kaart beschikbare info om je van punt A naar punt B te leiden. Kent de GPS het 'privé' weidepad niet, dan zal de GPS je een andere weg laten volgen die hij wel kent.

Dat betekent dat je middels een 'route' moeilijk een GR pad kan volgen. Je bent immers nooit zeker dat de GPS exact het GR pad zal volgen. Hoe meer punten je op de route gedefinieerd hebt, hoe groter de kans wordt, maar 100% zeker wordt die kans nooit. En als het over 'onofficiële' paden gaat, dan kun je ervan op aan dat de GPS je ergens anders langs zal sturen.

Voilà, daarmee begrijpen we wat een GPS route is, en meteen ook waarom een 'route' niet echt geschikt is om je een GR pad te laten volgen.

Wat is een 'track'?

In tegenstelling tot een 'route' geeft een 'track' een GPS systeem niet de kans om zelf de weg tussen 2 punten uit te stippelen.
Een 'track' is eveneens een verzameling punten waarbij de GPS je van het ene naar het andere punt stuurt, maar dan gewoon rechtdoor van punt tot punt.
Tussen de punten die de track vormen neemt de GPS zelf geen initiatief om je te sturen. Er wordt geen rekening gehouden met de op de kaart aanwezige wegen. De GPS wijst gewoon de richting aan naar het volgende punt.
Bij een track komt het er dus op aan voldoende punten te hebben zodat de richtingaanduidingen ervoor zorgen dat je precies het beoogde traject kunt volgen.
Neem als voorbeeld 2 punten die in vogelvlucht 500 m. van mekaar verwijderd zijn. De kaart toont een bergachtig gebied en een kronkelende weg met enkele haarspeldbochten die de 2 punten met elkaar verbindt. Er zijn geen andere wegen of paden aangeduid op de kaart. Volgens de ontwerper van de tocht die je volgt is het de bedoeling de weg te volgen.
Als de twee punten als een 'route' gedefiniëerd zijn zal de GPS je feilloos langs de weg leiden om van het eerste naar het tweede punt te gaan. De GPS baseert zich immers enkel op de beschikbare weginformatie en vermits de kaart maar die ene weg aanduidt zal dat ook de weg zijn die de GPS voorstelt.
Als de twee punten deel uitmaken van een 'track', dan reageert de GPS anders. Het toestel toont enkel in welke richting het tweede punt ligt. Het pijltje zal naar een rotswand of een ravijn wijzen, want in vogelvlucht ligt het tweede punt die richting uit. Er wordt geen rekening gehouden met de beschikbare weginformatie.
Wil de 'track' je netjes langs de weg sturen, dan zullen veel meer punten moeten vastgelegd worden. Die punten moeten elke bocht in de weg volgen zodat op het terrein de richtingaanwijzingen je ook effectief op de weg doen lopen.

Dat is meteen het essentiële onderscheid tussen een 'track' en een 'route'. Bij het volgen van een track wijst de GPS gewoon van één punt naar het volgende punt zonder zelf een weg uit te stippelen tussen die 2 opeeenvolgende punten. Bij een route neemt de GPS zelf initiatief door een weg te zoeken en voor te stellen tussen 2 opeenvolgende punten. Die weg is gebaseerd op de weginformatie die de kaart bevat.

Een belangrijk gevolg van dit onderscheid is dat voor het volgen van een track niet eens een kaart nodig is op de GPS. Ook zonder kaart duidt de GPS de richting aan naar het volgende punt in de track. Een kaart kan uiteraard de situatie illustreren door de omgeving te tonen, maar de GPS zelf maakt daar voor het volgen van de track geen gebruik van.

Dit betekent ook dat enkel een track in staat is om je een traject te laten volgen dat niet als een weg of een pad op een GPS kaart aangeduid is. Denk maar aan het doorsteken van een weide of een privépad dat niet op de kaart aangeduid is.

Wat heb je nodig om een GR traject te volgen?

We gebruiken bewust niet het woord 'GR-route' omdat dit in deze context erg verwarrend zou zijn.
Uit al het bovenstaande blijkt dat je een 'track' nodig hebt om een GR traject correct te kunnen volgen vanaf een GPS.
Enkel een track laat toe om de GPS ondubbelzinnig te verplichten het exacte GR pad te volgen, zoals je het zelf ingegeven hebt, of zoals het door een andere GPS eerder geregistreerd werd. Een 'route' laat de GPS teveel initiatief toe om zelf te bepalen hoe van het ene naar het andere punt te gaan. En afhankelijk van de kaartinfo waarover de GPS beschikt kan die suggestie wel eens aanzienlijk verschillen van het werkelijke GR pad.

Let wel op: onze conclusie dat je een 'track' nodig hebt om een GR traject exact te kunnen volgen, geldt enkel voor een welbepaald GR (of een ander) wandelstuk.
Wie gewapend met een stafkaart ter plaatse zelf wil bepalen welke paden gevolgd worden, kan zich tevreden stellen met routepunten in te geven. De GPS zal dan zelf een weg voorstellen, maar je bent vrij om zelf te gaan hoe je wil. Naargelang je positie zal de GPS zijn route aanwijzingen aanpassen. Eigenlijk gebruik je de GPS suggesties dan niet, tenzij je echt verloren loopt of bij een onoverkombare hindernis komt. Dan kun je altijd terugvallen op de GPS om je toch naar het volgende routepunt te begeleiden.

De concepten 'route' en 'track' zijn dus wel degelijk erg verschillend.
Bij een 'route' bepaalt de GPS hoe je van het ene naar het andere punt moet gaan, en die suggestie is niet noodzakelijk dezelfde als de weg die het GR pad volgt.
Bij een 'track' laat je de GPS enkel toe de richting tussen het ene en het volgende punt aan te wijzen. Het komt er dus op aan voldoende punten aan te geven zodat je met die richtingaanwijzingen niet verkeerd kan lopen en altijd exact het GR pad volgt.

Hoe maak je een 'track' om een GR route exact te kunnen volgen?