Lumaj wandelt

(dit artikel werd in mei 2011 aangepast in functie van de marktevolutie)

Sinds een paar jaar ontkom je er niet meer aan. De technologie heeft ook het wandelen ontdekt, en dat zullen we geweten hebben.

De tijd dat wandelen een kwestie was van een paar stevige schoenen, wat aan de weersomstandigheden aangepaste kledij, een stafkaart en/of een routebeschrijving / aanduiding, lijkt definitief voorbij.
Je moet al een high-tech ingenieur zijn om bij alle onbegrijpelijke kreten over schoeisel, kledij, wandelstokken, rugzakken, en zelfs voeding nog het bos door de bomen te kunnen zien. En beslis je op een bepaald moment om toch die ene investering te doen, dan kun je er donder op zeggen dat je er een maand later spijt moet van hebben, want het laatste nieuwe snufje is ondertussen alweer hopeloos voorbijgestreefd of stukken goedkoper geworden.

Als we de reclame moeten geloven komt daar nu ook de 'WANDEL GPS' bovenop, ook wel OUTDOOR GPS genoemd ! Een absolute must !

Nooit meer verloren lopen. Op ieder moment weten hoe ver je staat, op welke hoogte je bent, hoe ver het nog is, welke snelheid je haalt, hoeveel tijd je nog zal lopen, welke richting je uit moet ..., je weet het voortaan allemaal op het moment zelf. Je wandeling met de GPS registreren? Dat kan met slechts een paar knopjes. Markante plaatsen vastleggen? Geen probleem, je hebt het zo voor mekaar.
Zoals altijd belooft de reclame de hemel. Je zou bijna vergeten dat je ook nog moet wandelen en genieten, in plaats van constant met die GPS te spelen en de streek te bekijken op het schermpje van die GPS !

Voor wie zich toch eerst wat vragen wil stellen voor hij/zij beslist een pak geld neer te tellen voor een wandel GPS, strooien we hier een paar overwegingen uit. Als het van de verkopers van die 'hebbedingen' afhangt, besteed je al vlug 300 tot 400 Euro (en zelfs meer) aan een degelijke GPS ... Is dat wel nodig? Bestaan er geen goede alternatieven (zoals de smartphones)? En kan het eventueel goedkoper als je toch vindt dat het moet?

Eerste vraag: heb ik een GPS nodig om te kunnen wandelen?

Evident antwoord: neen.
Een GPS vervangt je benen niet. Het is hoogstens een hulpmiddel dat je al of niet nuttige informatie kan geven om je wandeling tot een goed einde te brengen, en dat een hoop informatie over je wandeling kan registreren in elektronische vorm.
Als je weet hoe met je GPS om te gaan, zal het toestel je die informatie vlugger en op een handiger manier bezorgen, dan dat dit mogelijk zou zijn met andere hulpmiddelen zoals kaart en kompas. Maar vergeet daarbij niet dat een GPS een kaart, een beschrijving of aanduidingen nooit overbodig maakt! Een GPS kan immers uitvallen (batterij leeg, beschadiging, defect, geen ontvangst, ...).

Eenmaal je ervan overtuigd bent dat een GPS niet levensnoodzakelijk is om te kunnen wandelen, kun je je beginnen afvragen wat je er dan wel kunt aan hebben.
Om die vraag te beantwoorden moet je uitgaan, enerzijds van alle mogelijkheden die een wandel GPS je kan bieden, en anderzijds van je wandelprofiel.
Dat laatste klinkt ingewikkeld, maar we bedoelen er gewoon mee dat je moet weten welk soort wandelaar je bent.

Volg je netjes ter plaaste gemarkeerde wandelingen, die je op voorhand niet kent, en waarvan je op voorhand ook geen GPS route of track ingeladen hebt?
Dan kan een GPS je tonen waar je precies bent, welke afstand je al wandelde en aan welke snelheid ... als je daar iets aan hebt.
Verloren gelopen? Dan kan de GPS je naar een plaats begeleiden die je zelf aangeeft, of je kunt gewoon op de kaart van de GPS kijken om te weten hoe je moet lopen om terug op een gekend punt of in de bewoonde wereld te raken.
De GPS kan je wandeling ook registreren als je dat wil (meestal gebeurt dat zelfs automatisch). Dat kan handig zijn als je bvb. achteraf foto's aan je wandeling wil vasthechten, precies op de plaats waar ze genomen zijn (besef dan wel dat er ook fototoestellen bestaan met ingebouwde GPS om precies hetzelfde te doen). Dat kan je ook helpen als je verloren liep. De GPS kan je immers exact de gevolgde weg helpen terugstappen (backtracking).
Je kunt het geregistreerde wandeltraject aan iemand anders bezorgen om het achteraf ook te stappen. Die persoon moet dan wel ook over een GPS beschikken, terwijl je hem of haar net zo goed kunt vertellen waar de gemarkeerde wandeling zich bevindt. Hou in dat geval ook rekening met eventuele eigendomsrechten op de wandeling. Niet zomaar iedere uitgestippelde wandeling mag zonder toestemming van de maker / auteur gekopieerd, gepubliceerd of doorgegeven worden. Sommigen verbieden dat zelfs expliciet.

Ben je een avontuurlijke wandelaar die op voorhand zelf zijn route uitstippelt met bvb. Google Earth en stafkaarten, dan kan de route of track in een GPS geladen worden om je het uitgestippelde pad te laten volgen. Eventuele routewijzigingen die je ter plaatse beslist kunnen tegelijkertijd op de GPS geregistreerd worden. En als je toch zou verdwalen in onbekend gebied, dan vertelt de GPS je feilloos waar je bent, en kun je de GPS je laten leiden naar een plaats die je zelf op de GPS aanduidt.

Ben je een wandelaar die graag trajecten volgt die eerder door anderen geregistreerd werden, dan heb je uiteraard ook een GPS nodig.
De meeste wandelroutes zijn echter op papier beschreven of ter plaatse aangeduid. Het valt op dat websites die GPS wandelingen beschikbaar stellen weinig of geen wandelingen bevatten die uitsluitend als GPS route of track bestaan. Bijna altijd wordt verwezen naar bestaande wandelingen die ook op een andere manier gedocumenteerd zijn. Bovendien is de GPS informatie meestal beperkt tot het traject zelf, zonder enige bijkomende info of randinformatie.

Je moet dus beseffen dat je GPS behoeften anders kunnen zijn, afhankelijk van je wandelprofiel. Voor de doorsnee wandelaar zal een GPS enkel een leuke gadget zijn, en dan hangt het ervan af hoeveel geld je over hebt voor leuke gadgets ...

Maar eerst nog dit. Velen hebben een GPS in de auto. In veel gevallen kun je dat toestel ook uit de auto nemen en er eventueel mee op stap gaan. Waarom dan niet die GPS gebruiken om te wandelen?
Auto GPS'en zijn niet geschikt als wandel GPS, en dat omwille van verschillende redenen:

• Het zijn over het algemeen gesloten systemen. Behalve kaartmateriaal en een occasionele update voor de software kun je er zelf niets in steken en er ook niets uit halen. Om te wandelen wil je er zelf een route kunnen inladen, of achteraf je geregistreerde parcours op je PC kunnen overladen. Technisch zou je auto GPS dat wel aankunnen, maar de leveranciers schakelen al die mogelijkheden gewoon uit en laten niet toe dat je zelf met de software aan de slag gaat.
• Het ingeladen kaartmateriaal houdt enkel rekening met autowegen en toegelaten rijrichtingen (alhoewel nu ook gewerkt wordt aan het registreren van wandel- en fietswegen). Je auto GPS kent dus over het algemeen geen wandelpaden en kan ze bijgevolg ook niet gebruiken in zijn routebepaling. Voor een mooie wandeling van 5 km. over uitsluitend aan voetgangers voorbehouden onverharde paden, zal je auto GPS waarschijnlijk geen enkel nut hebben.
• Auto GPS'en hebben slechts een beperkte autonomie want ze zijn bedoeld voor in de wagen waar meestal elektrische voeding beschikbaar is.
• De sterkte van de antenne ontvangst is beperkt, want gericht op open gebieden. Je moet er maar eens op letten: in dicht bosgebied of in smalle diepe valleitjes valt de ontvangst meestal weg.
• Men probeert het scherm van een auto GPS zo groot mogelijk te maken voor een makkelijke zichtbaarheid. Dat maakt de meeste modellen echter onhandig groot om ermee te voet op stap te gaan. Ideaal moet een wandel GPS in je broekzak passen.
• En tenslotte is de vormgeving eerder esthetisch geïnspireerd dan wel berekend op robuustheid. Een wandel GPS moet tegen een stootje en een spatje water kunnen, wat niet het geval is met een gewone auto GPS.

Naast de auto GPS is er nu ook de steeds populairder wordende categorie van smartphones met ingebouwde GPS functie.
Deze toestellen hebben het voordeel dat ze veel soepeler zijn op het vlak van software en kaartmateriaal. Op dat gebied kunnen ze dan ook nagenoeg alle mogelijkheden van een wandel GPS bieden.
Maar ook hier zijn er enkele belangrijke nadelen waarvan de belangrijkste de antenne ontvangst, de autonomie en de robuustheid zijn. Hou er wel rekening mee dat die nadelen in snel tempo aan het verdwijnen zijn. Smartphones evolueren razendsnel, er komen bijna wekelijks nieuwe modellen uit en ze worden altijd maar beter, ook als GPS. Persoonlijk denken we dat smartphones het best geplaatst zijn om een valabel alternatief te vormen voor de wandel GPS. Wie de aankoop van een smartphone overweegt informeert zich best ook goed over de GPS mogelijkheden van die toestellen. Waarom zou je nog een aparte 'wandel GPS' kopen als je nagenoeg dezelfde mogelijkheden vindt in een smartphone? Bovendien is de keuze aan merken en modellen enorm veel uitgebreider dan bij de wandel GPS en speelt de harde concurrentie in het voordeel van de consument ...

In dit artikel beperken we ons echter tot de 'wandel GPS'.
De prijzen variëren van minder dan 100 Euro tot 500 Euro en meer.
Er bestaan enkele tientallen merken en modellen. Jammer genoeg is in ons kleine landje het aanbod nagenoeg uitsluitend beperkt tot één merk (Garmin) dat er in slaagt de markt min of meer te monopoliseren, en dat vanuit die positie zijn prijzen dan ook navenant hoog houdt. Als je naar een goedkoper systeem zoekt vind je enkel bij Decathlon nog een bedrijfseigen aanbod.
Wat je ook aankoopt, ga in alle geval langs bij enkele internet shops ! Dat zal de prijs aanzienlijk drukken vergeleken met wat je in de outdoor en speciaalzaken vindt. Het levert ook een ietwat groter aanbod op. Vergewis je er dan wel van dat je op 'service' moet kunnen rekenen als er iets scheelt met je GPS. Een degelijke en betrouwbare internet shop is bvb. Futurumshop.

Hoe meer mogelijkheden een GPS model biedt, hoe duurder de GPS.

De goedkoopste outdoor systemen zijn van het type polsbandhorloge. Klein schermpje, zwart/wit, geen grafische mogelijkheden, enkel pijltjes, letters en cijfers. Maar let op, ze tonen je perfect de richting die je moet uitgaan op basis van tracks en routes die je er vanaf je PC kunt opladen, en ze registreren ook nog eens je wandeling. En misschien het grootste voordeel: er bestaan modellen die werken met standaard bestandsformaten zoals .kml van Google Earth (beschikbaar bij Decathlon). Verder zijn ze evengoed in staat om je te vertellen hoe ver je al gestapt bent, je snelheid, hoe ver het nog is, ...
Voor wie kan weerstaan aan de verlokking van kleurtjes en kaartjes en de essentie van navigatie begrijpt, de ideale oplossing.

Daarboven kom je in de categorie van 'handheld' toestellen terecht. Toestellen waarin geen kaartmateriaal kan geladen worden zijn het goedkoopst. Functioneel zijn ze min of meer vergelijkbaar met de polsbandtypes, maar ze bieden een iets groter scherm en wat meer bedieningsgemak.

Eenmaal je bij de toestellen komt waarin kaartmateriaal kan geladen worden, hebben de prijsverschillen vooral te maken met de kwaliteit van de antenne ontvangst, al of niet atmosferische hoogtemeter, aantal satellieten dat betrokken wordt bij de positiebepaling, opslagcapaciteit, ...
Bij de duurste types maakt het ook niet uit hoe je de GPS houdt. De meeste GPS'en moet je horizontaal houden voor optimaal gebruik, maar je moet al een perfectionist zijn als je daarover valt ...
In België is het winkelaanbod van wandel GPS'en met kaartmateriaal voor zover we weten beperkt tot 'Garmin' types.

Staan je zinnen op een toestel met kaartmateriaal, informeer je dan goed hoeveel dat kaartmateriaal kost. Een topografische kaart België, Nederland of Benelux is meestal niet in de toestelprijs inbegrepen. De installatieprocedure voor een Garmin toestel is bovendien bepaald beangstigend. Eén misstap en je kaart is waardeloos. Verwacht geen pardon of correctieprocedures van de leverancier ...
Wat meestal niet geweten is, is dat je strikt genomen geen kaartmateriaal nodig hebt om met een GPS te kunnen werken, zelfs niet met een Garmin toestel. Maar dat is info voor een ander artikel ...

Besef ook dat merken je zoveel mogelijk aan hun eigen software en kaartmateriaal willen binden. Vooral Garmin doet zijn uiterste best om je volledig binnen het (dure) Garmin wereldje op te sluiten. Gelukkig bestaan er genoeg mogelijkheden om ook daar een mouw aan te passen. Ook dat leggen we later wel eens uit ...

Welk toestel je ook aanschaft, reken er op dat je een aantal uren bezig bent met de handleiding. Alle detailmogelijkheden doorgronden en onder de knie krijgen is niet evident. En zoals meestal het geval is: uiteindelijk zul je voor doorsnee gebruik toch maar een fractie van alle aanwezige mogelijkheden benutten.

Next >